Projekty budowy sieci ze wsparciem środków unijnych w ramach KPO dobiegają końca. Celem tych przedsięwzięć jest likwidacja tzw. białych plam – miejsc pozbawionych dostępu do internetu szerokopasmowego. Dotacje były rozdzielane w czterech konkursach i wyglądało to następująco:
- I nabór KPO: 82 umowy o łącznej wartości ponad 1,5 mld zł
- II nabór KPO: 25 umów na ponad 552 mln zł
- III nabór KPO: 56 umów o wartości ponad 353,5 mln zł
- IV nabór KPO: 154 umowy na kwotę prawie 776 mln zł
Od początku było wiadomo, że w przypadku KPO realizacja inwestycji będzie sporym wyzwaniem ze względu na napięte terminy. Projekty miały zostać zakończone do czerwca lub września tego roku (w zależności od konkursu).
Problemy, które spowalniają budowę sieci
Tymczasem było pewne, że beneficjenci napotkają typowe problemy przy tego typu inwestycjach, takie jak długotrwały proces uzyskiwania zgód, np. na podwieszanie kabli na słupach teletechnicznych, a w przypadku odmowy – konieczność wykonania prac doziemnych. Dużym problemem są też zazwyczaj przejścia przez tereny prywatne, w szczególności jeśli właściciele nie są bezpośrednio zainteresowani inwestycją. To często wymusza zmiany w projektach budowlanych sieci.
Dwa dodatkowe miesiące dla operatorów
Na początku maja dla operatorów budujących sieci w ramach KPO nadeszła jednak dobra informacja z Centrum Projektów Polska Cyfrowa (CPPC). Instytucja ogłosiła, że uzyskano zgodę Ministerstwa Cyfryzacji na przedłużenie realizacji przedsięwzięć prowadzonych w ramach naborów KPO I i KPO II. Dla operatorów oznacza to, że przedsięwzięcia, które zgodnie z pierwotnymi założeniami miały zostać zakończone 30 czerwca br., będą mogły być realizowane do 31 sierpnia br.
Wiadomość była tym bardziej pomyślna, że wcześniej ze strony CPPC i Ministerstwa Cyfryzacji, pytanych o taką możliwość, padały odpowiedzi, że żadne przedłużenie nie wchodzi w grę. Pomogła jednak sroga tegoroczna zima, która wstrzymała na tygodnie, a nawet miesiące, prace ziemne przy budowie sieci wielu operatorów. Był to argument, który skutecznie wykorzystano w negocjacjach z Komisją Europejską, która musiała wyrazić zgodę na przedłużenie realizacji programu KPO.
Czy uda się spełnić warunki Komisji Europejskiej?
Niektórzy operatorzy realizujący budowę sieci w ramach KPO nie ukrywają jednak, że dwumiesięczne wydłużenie terminu nie rozwiązuje w pełni ich problemów. CPPC również zdaje sobie z tego sprawę i komunikowało to podczas rozmów z Komisją Europejską. Bruksela nie zamknęła możliwości kolejnego wydłużenia realizacji telekomunikacyjnych projektów z KPO, ale postawiła warunek osiągnięcia określonych wskaźników w tym programie.
Dalsze wydłużenie terminów dla umów realizowanych we wszystkich naborach KPO będzie więc teoretycznie jeszcze możliwe. Jak jednak podkreśla CPPC, ewentualne decyzje dotyczące możliwości realizacji przedsięwzięć po sierpniu 2026 r. będą uzależnione od osiągnięcia do końca sierpnia br. poziomu 521 tys. lokali mieszkalnych znajdujących się w zasięgu sieci we wszystkich przedsięwzięciach KPO. Jest to warunek konieczny do zatwierdzenia przez Komisję Europejską wskaźników KPO w obszarze budowy szybkiego internetu.
Jak wygląda zaawansowanie projektów KPO? Z podpisanych umów wynika, że zasięgiem sieci może zostać objętych nieco ponad 800 tys. gospodarstw domowych. Na początku czerwca CPPC podało, że zgodnie ze stanem zaraportowanym w systemie SIMBA (System Informacyjny ds. Monitorowania, Badań i Analiz), z którego instytucja korzysta m.in. do zbierania informacji o punktach adresowych objętych zasięgiem sieci telekomunikacyjnych wybudowanych dzięki inwestycjom unijnym, w ramach projektów KPO na koniec maja zasięgiem objęto 294 102 lokale mieszkalne. Tym samym można szacować, że operatorzy zbliżają się do osiągnięcia około 60 proc. wymaganego przez Komisję Europejską progu, niezbędnego do ewentualnego dalszego wydłużenia terminu zakończenia inwestycji realizowanych w ramach KPO.
Jednocześnie instytucja skierowała do operatorów prośbę o zintensyfikowanie prac w celu terminowej realizacji przedsięwzięć. Wydaje się, że szanse na to są, ale dobry finisz jest bardzo potrzebny.
Podsumowanie
Najbliższe tygodnie będą kluczowe dla powodzenia projektów realizowanych w ramach KPO. Choć operatorzy zyskali dodatkowy czas na zakończenie części inwestycji, osiągnięcie wymaganych przez Komisję Europejską wskaźników nadal pozostaje dużym wyzwaniem. Od tempa prac w najbliższych miesiącach będzie zależeć nie tylko terminowe zakończenie przedsięwzięć, ale także możliwość ewentualnego dalszego wydłużenia okresu ich realizacji.
