W 2026 roku operatorzy telekomunikacyjni nie mogą już liczyć na dofinansowanie budowy sieci z funduszy unijnych w takiej skali, jak w ostatnich latach w ramach programów POPC, KPO czy FERC. Projekty realizowane z KPO muszą zostać zakończone do czerwca lub sierpnia 2026 roku – w zależności od konkursu.
Mniej pieniędzy na rozbudowę infrastruktury
Krajowa Izba Komunikacji Ethernetowej (KIKE), reprezentująca sektor MSP w telekomunikacji, wskazuje, że wraz ze zbliżającym się zakończeniem projektów KPO i FERC oraz – jej zdaniem – nieuzasadnionym ograniczeniem budżetu I osi FERC, pojawia się ryzyko ograniczenia dostępności środków na dalszą rozbudowę sieci. Dodatkowym czynnikiem jest spodziewany okres przejściowy przed wdrożeniem kolejnego budżetu UE na lata 2028–2034.
Izba wystosowała w tej sprawie pismo do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, postulując uruchomienie tzw. pożyczek szerokopasmowych. Według KIKE powinno to nastąpić najpóźniej w II półroczu 2026 r., m.in. poprzez wybór pośredników finansowych takich jak banki czy fundusze pożyczkowe. Na razie jednak nie ma jednoznacznych decyzji w tej sprawie.
Bony łączności – wsparcie dla popytu
Nie jest również przesądzone, czy w tym roku ostatecznie wyklarują się zasady funkcjonowania tzw. bonów łączności. Narzędzie to ma stanowić zachętę ekonomiczną do korzystania z usług szybkiego internetu i telewizji cyfrowej. Na ten cel przeznaczono 50 mln euro z programu FERC.
Mechanizm zakłada dopłaty do usług świadczonych przez operatorów. Ostateczny klient miałby możliwość skorzystania ze standardowej oferty, do której otrzymałby bon pokrywający część ceny – według dotychczasowych propozycji nawet 50 proc. jej wartości przez określony czas, np. pół roku lub rok. Szczegółowe zasady programu nie zostały jeszcze rozstrzygnięte. Operatorzy, którzy chcieliby przystąpić do programu, będą musieli wziąć udział w naborze i spełnić określone wymagania formalne, w szczególności w zakresie rozliczeń.
Nowe wyzwanie: cyberbezpieczeństwo
Równolegle operatorzy muszą przygotować się na wyzwania wykraczające poza samą rozbudowę infrastruktury. Jednym z kluczowych obszarów staje się cyberbezpieczeństwo. Liczba i złożoność cyberataków rośnie, a regulacje w tym zakresie są coraz bardziej wymagające.
W styczniu Sejm i Senat przyjęły nowelizację ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC), wdrażającą unijną dyrektywę NIS2. Akt oczekuje na podpis Prezydenta, jednak już teraz wiadomo, że nowe przepisy znacząco rozszerzą zakres podmiotów objętych obowiązkami – w Polsce może to być około 38 tys. organizacji.
Fundusze publiczne na bezpieczeństwo
Czy na realizację nowych obowiązków będzie można pozyskać środki publiczne? Wiele wskazuje na to, że tak. Pod koniec 2025 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę wprowadzającą nowy priorytet do programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021–2027 (FERC) – wzmocnienie cyberbezpieczeństwa oraz rozwój odpornej infrastruktury przetwarzania danych.
Na ten cel ma zostać przeznaczone 28 proc. budżetu programu, czyli ponad 550 mln euro środków UE (ponad 2,3 mld zł). Minister Funduszy i Polityki Regionalnej został upoważniony do negocjacji z Komisją Europejską, a projekt zmian przekazano do KE 29 grudnia 2025 r. Nowa wersja programu zacznie obowiązywać po jej zatwierdzeniu.
Wsparcie ma koncentrować się na podnoszeniu poziomu cyberbezpieczeństwa, w tym ochronie fizycznej danych oraz infrastruktury teleinformatycznej. Nowe systemy i rozwiązania mają zapewnić ciągłość działania oraz integralność przetwarzania informacji w sytuacjach kryzysowych, takich jak ataki DDoS, sabotaż, zakłócenia w łańcuchach dostaw czy przerwy w dostawach energii.
Jak uzasadnia Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, celem proponowanych zmian jest zwiększenie bezpieczeństwa cyfrowego i cywilnego oraz zapewnienie dostępności kluczowych usług dla administracji, bezpieczeństwa publicznego i obronności.
„Dane komputerowe i infrastruktura teleinformatyczna będą lepiej chronione. Nowe systemy oraz infrastruktura krytyczna zapewnią ciągłość działania i integralność przetwarzania informacji w sytuacjach kryzysowych – na przykład podczas ataków hakerskich, awarii prądu, gwałtownych wichur czy problemów z dostawami sprzętu” – uzasadnia MFiPR proponowane zmiany w FERC.
Podsumowanie
Skala wsparcia publicznego dla budowy nowych sieci będzie w najbliższym czasie mniejsza niż w ostatnich latach. Jednocześnie rośnie znaczenie finansowania projektów związanych z cyberbezpieczeństwem i odpornością infrastruktury teleinformatycznej. Dla operatorów oznacza to zmianę akcentów inwestycyjnych – z rozbudowy na zabezpieczenie i utrzymanie integralności sieci.
Jako RATEART jesteśmy gotowi wspierać operatorów, firmy instalacyjne i integratorów technologiami, rozwiązaniami pomiarowymi oraz doradztwem technicznym w zakresie zapewnienia integralności i bezpieczeństwa infrastruktury sieciowej.
