W ostatnim czasie zaszły istotne zmiany dotyczące finansowania budowy sieci telekomunikacyjnych w Polsce. Komitet Monitorujący Program Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy (FERC) podjął decyzję o przesunięciu aż 440 mln euro z funduszy na budowę szerokopasmowego internetu na inne cele, takie jak rozwój cyfrowych usług publicznych, cyberbezpieczeństwo, piaskownice regulacyjne oraz Ogólnopolska Sieć Medyczna.
Zmniejszenie środków na sieci w FERC
Przeniesienie funduszy na inne działania było przewidywane już wcześniej przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa (CPPC). Powodem były m.in. niższe od oczekiwanych zainteresowanie konkursami oraz rezygnacje beneficjentów z realizacji projektów, które mogłyby uzyskać dotacje. Dodatkowo inwentaryzacja infrastruktury telekomunikacyjnej wykazała, że liczba obszarów pozbawionych dostępu do internetu (tzw. białych plam) jest mniejsza, niż wcześniej zakładano – nawet o 0,5 mln punktów adresowych.
FERC wydaje się mniej korzystny dla operatorów niż inne programy, takie jak Krajowy Plan Odbudowy (KPO). Wynika to z faktu, że realizacja projektów w ramach KPO musi zostać zakończona do połowy 2026 roku, co ogranicza czas na inwestycje, podczas gdy FERC oferował dłuższe terminy.
Opóźnienia w 3. konkursie KPO
Dodatkowym utrudnieniem dla operatorów są opóźnienia w rozstrzygnięciu 3. konkursu KPO na budowę sieci. Początkowo wyniki miały zostać ogłoszone we wrześniu 2023 roku, a umowy z beneficjentami podpisane w październiku. Tymczasem CPPC dopiero 7 listopada ogłosiło wyniki dla pierwszych 18 obszarów, obejmujących około 26 404 punktów adresowych w województwach dolnośląskim, lubuskim, łódzkim, pomorskim, świętokrzyskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim.
Dotacje na realizację projektów w tych regionach otrzymali:
- Orange i FCA (6 obszarów),
- TPEnerga (5 obszarów w Wielkopolsce),
- JMDI (1 obszar w woj. pomorskim).
Łączna kwota dofinansowania wynosi około 90,8 mln zł.
Nowe zasady w 4. konkursie KPO
CPPC zapowiada również 4. konkurs KPO na budowę sieci, który będzie się różnił od dotychczasowych. Najważniejsze zmiany obejmują:
- Brak obszarów konkursowych – zamiast tego operatorzy będą wybierać punkty adresowe z ogólnopolskiej listy białych plam.
- System „kto pierwszy, ten lepszy” – konkurencja o dany punkt adresowy będzie rozstrzygana natychmiast, co wykluczy możliwość składania wniosków przez dwóch różnych operatorów na ten sam adres.
- Ciągły nabór – nabór wniosków będzie prowadzony bez podziału na fazy.
Zmiany te mają na celu ułatwienie udziału mniejszym operatorom, którzy dotychczas rzadko korzystali z unijnych środków. Projekty w ramach nowego konkursu będą mniejsze, obejmując np. 200–300 punktów adresowych, co może skutkować realizacją nawet 600–700 projektów.
Harmonogram 4. konkursu
Ogłoszenie 4. konkursu KPO planowane jest na koniec I kwartału 2025 roku. Nabór ma potrwać miesiąc, a ocena wniosków zakończy się do końca II kwartału 2025 roku, po czym rozpocznie się podpisywanie umów.
Zmiany w finansowaniu sieci telekomunikacyjnych w Polsce odzwierciedlają aktualne potrzeby rynku oraz ograniczenia budżetowe. Przesunięcie środków z FERC na inne cele, opóźnienia w konkursach KPO oraz wprowadzenie nowych zasad w 4. konkursie KPO mają na celu efektywne wykorzystanie dostępnych funduszy i wsparcie zarówno dużych, jak i mniejszych operatorów w realizacji inwestycji.
